Filmweek Arnhem

door B.J. Bertina 1


[Ö]

Eenzaam

Een verrassing bleek de Duitse film Karl May van Hans-JŁrgen Syberberg. De laatste twaalf jaren uit het leven van deze beroemde schrijver van Old Shatterhand- en Kara-Ben-Nemsi-literatuur, blijken een reservoir van bespiegelingen over het Duitse denken.
Karl May kwam uit een arme familie, had een moeilijke jeugd, was schuldig aan verschillende delicten, waarvoor hij in de gevangenis heeft gezeten. Daar heeft hij zijn befaamde boeken geschreven, waaraan hij een vermogen heeft verdiend.
De bedoelingen van Syberberg met zijn film over deze man, die tegelijkertijd een verbijsterend imago over zijn fictief avontuurlijk leven heeft kunnen opbouwen, raken aan de desillusie waarin Karl May zijn leven heeft moeten eindigen. Zijn schrijverschap werd aangevochten omdat men hem zijn jeugdzonden niet wenste te vergeven. Uitgevers manipuleerden bovendien met de teksten van zijn verhalen. Suspecte krachten waren voortdurend aan het werk om in het erkennen van Karl May s verdiensten vooruit te lopen op latere groot-Germaanse en nazistische ideologieŽn.
Deze film over Karl May is het tweede deel van een trilogie die Syberberg wil afronden met een onlangs door hem verfilmd interview met de schoondochter van Richard Wagner. Zijn film over de krankzinnige Beierse koning Ludwig de Tweede was het eerste deel. Na Karl May zal er nog een film over Hitler komen, die ook al in de omgeving van de oud geworden Old Shatterhand blijkt rond te lopen.

Trilogie

Fascinerend is de rolbezetting van deze film. Karl May wordt subliem gespeeld door de vroegere regisseur Helmut Kršutner, De oud geworden Kristina SŲderbaum speelt Mays eerste echtgenote. De Nederlandse actrice Lil Dagover zijn tweede vrouw. De eerste meent zijn reis-fantasieŽn als bedrog te moeten zien, de laatste deelt de fantasieŽnwereld van de schrijver en gaat samen met hem ten onder. Een merkwaardige Duitse speelfilm, deze Karl May, die opvallend genoeg door het Amerikaanse verhuurkantoor van Columbia in roulatie wordt gebracht.

[Ö]


[1]In: De Volkskrant, 29 september 1975.
De overige bespiegelingen in de rubriek gaan over de films Jaws van Steven Spielberg, Numťro Deux van Jean-Luc Godart, La bÍte van Walerian Borowczyk en L’Important c’est d’aimer van Andrzej Żuławski.



Terug naar de Nederlandstalige bibliografie.

Terug naar de Karl May-startpagina.

Terug naar de Apriana-startpagina.